Większość ludzi nie ma bezpośredniej styczności z narkomanami, w związku z tym mało z nas zdaje sobie sprawę, ile w razie zagrożenia życia uzależnionego warta byłaby nasza pomoc. W razie przedawkowania narkotyków liczy się każda sekunda. Powstaje jednak pytanie, jak należy się zachować w obliczu takiej sytuacji?

Kurs pierwszej pomocy powinien być na stałe wpisany w zajęcia szkolne. Mimo że teoretycznie każdy młody człowiek powinien posiadać takie umiejętności, badania wykazały, iż większość Polaków nie ma dostatecznej wiedzy na temat udzielania pierwszej pomocy ofiarom wypadków.

Zagrożenie ze strony narkotyków

Przedawkowania narkotyków są jedną z częstszych przyczyn zgonów odnotowaną wśród młodych ludzi. Liczba takich przypadków rocznie sięga znacznie powyżej 8000 i stale rośnie. Moda na zażywanie narkotyków jest niezwykle niebezpieczna, młody człowiek często nie zdaje sobie sprawy z wagi sytuacji czy niebezpieczeństwa, jakie jemu grozi. Najbardziej groźne wydaje się być zwłaszcza dożylne przyjmowanie narkotyków, gdyż łączy się ono nie tylko z możliwością zarażenia się wirusem HIV, ale również z nieświadomym przedawkowaniem narkotyku. Każdy organizm jest w stanie przyjąć określoną dawkę tego środka, nie da się jednoznacznie określić, jaka dawka jest śmiertelna. Młodzi ludzie często nieświadomie przyjmują zbyt duże, jak na swoje możliwości, dozy narkotyku, by tym samym zwiększyć jego działanie. Często również zdarza się, że osoba, która dopiero co zakończyła odwyk, przyjmuje dożylnie narkotyk w takiej samej ilości, co przed przymusową abstynencją, co również może mieć tragiczne konsekwencje.

Organizm ludzki jest specyficzną maszyną, która działa indywidualnie dla każdego człowieka. Niezdawanie sobie sprawy z możliwości własnego ciała często staje się przyczyną przedawkowania, zwłaszcza wśród młodych ludzi.

Objawy przedawkowania

• nienaturalna wielkość źrenic (nadmierne rozszerzenie lub skurczenie),

• brak reagowania źrenic na światło,

• nadmierna potliwość,

• drgawki,

• przyspieszony bądź zwolniony oddech,

• utrata przytomności, halucynacje,

• agresywne zachowania.

Każdy z narkotyków może dawać dodatkowo charakterystyczne dla siebie objawy przedawkowania. Nadmierne spożycie kokainy powoduje często uczucie oszołomienia oraz suchości w gardle, z kolei ekstazy – hiperwentylację oraz przegrzanie ciała, które prowadzi do utraty świadomości. Przedawkowanie heroiny jest przyczyną nierównego oddechu, siności warg, utraty przytomności i zwężenia źrenic. Wiele narkotyków powoduje również zapaść, która w konsekwencji może doprowadzić nawet do śmierci narkomana.

Szybka i właściwa reakcja świadka przedawkowania może uratować życie, często to właśnie od niej zależy, czy daną osobę uda się jeszcze uratować. Brak odpowiedniej wiedzy o niebezpieczeństwach związanych z narkomanią, sprawia jednak, że większość osób nie jest w stanie w odpowiednim czasie rozpoznać objawów przedawkowania, a tym samym udzielić pomocy przed przybyciem karetki.

• przedawkowanie środków halucynogennych (np. amfetaminy) objawia się często napadem paniki; wówczas należy taką osobę przeprowadzić do spokojniejszego miejsca i tam spróbować ją uspokoić, namawiając ją, by spróbowała wyrównać swój oddech;

• osoba, będąca pod wpływem, np. ekstazy, nie zdaje sobie sprawy, że długie tańczenie powoduje u niej przegrzanie organizmu; wówczas należy przenieść taką osobę do chłodnego pomieszczenia i obłożyć jej ciało zimnymi okładami; jeżeli zaś istnieje taka możliwość, to włożyć ją do wanny z chłodną wodą, by tym samym doprowadzić do obniżenia temperatury ciała;

• wskazane jest również podawanie jej wody w niewielkich ilościach;

• konsekwencją zażycia zbyt dużej ilości, tzw. dołowników lub też alkoholu, może być stan pół-snu; w takiej sytuacji zaleca się utrzymywanie danej osoby w stanie świadomości, gdyż jej utrata może stać się przyczyną niekontrolowanego zadławienia;

• w razie zapaści należy bezzwłocznie ułożyć chorą osobę na podłodze na plecach; w razie zaobserwowania braku oddechu, należy przeprowadzić sztuczne oddychanie, by przywrócić tętno i oddech spontaniczny; następnie należy ułożyć osobę w pozycji ustalonej bocznej oraz, w razie potrzeby, rozluźnić jej odzież; wezwanie w tym przypadku karetki pogotowia jest niezbędne;

• gdy osoba po przedawkowaniu zapada w stan nieprzytomności, ale ma zachowany regularny oddech, należy ją ułożyć na ziemi w pozycji ustalonej bocznej i oczekiwać na karetkę pogotowia;

• jeżeli dana osoba ma drgawki, powinno się zwracać szczególną uwagę na jej język, oddech oraz puls; należy wezwać pogotowie.

Wszelkie informacje, np. dotyczące zażywanych narkotyków, są również formą pomocy. Często ta właśnie wiedza pomaga lekarzom uratować życie osobie, która przedawkowała środki psychotropowe.